TdhappiOpen de app

Gepubliceerd op 13 november 2026 · 8 min leestijd

ADHD en kritiek op het werk: waarom het zo hard aankomt (en het is niet «je stelt je aan»)

Je manager zegt, in het voorbijgaan: «Het zou beter zijn als je de deadlines haalde.» Geen drama, van buitenaf. Jij voelt je maag dichtknijpen, je leest de zin tien keer opnieuw, en de rest van de dag verloopt in een mist. Als je je hierin herkent, ben je niet «te gevoelig»: bij veel volwassenen met ADHD komt kritiek té goed binnen.

Vrouw voor een laptop, in een keuken, met een hand op haar voorhoofd, aangedaan na een moeilijk moment

Het is niet zomaar «een opmerking verkeerd opnemen»

Op kantoor, of als je thuiswerkt, komt kritiek vaak zonder rode loper binnen. Een kaal «ok». Een commentaar in een vergadering. Een mail zonder groet. Voor sommige mensen glijdt dat af. Voor jou kan het de hele dag blijven hangen, soms meerdere dagen.

Dat is niet hetzelfde als een beetje gepikeerd zijn. Veel volwassenen met ADHD beschrijven een reactie die te sterk is, te lang aanhoudt, en die meteen gevolgd wordt door schaamte. We hebben het daar al breder over gehad in het artikel over heftige emoties en in dat over afwijzingsgevoeligheid. Hier blijven we bij het werk: wat er wordt aangewezen, wat het doet, en wat een beetje kan helpen.

Wat een studie over kritiek vertelt

In 2022 vroeg een team van de Universiteit van Sheffield aan volwassenen om schriftelijk te beschrijven hoe zij kritiek beleven, ook van collega’s. Nadat te korte antwoorden en die van mensen die ook een andere stoornis aangaven, waren weggelaten, bleven 162 getuigenissen over (109 vrouwen, 52 mannen, 1 persoon van een ander geslacht, van 18 tot 62 jaar). Van hen gaven 96 een ADHD-diagnose aan; de andere 66 hadden hoge kenmerken op de ASRS-vragenlijst, zonder aangegeven diagnose.

Het is een kwalitatieve studie: ze meet niet «hoeveel procent van de werknemers met ADHD». De vraag ging over kritiek van naasten (familie, vrienden, collega’s): de studie beperkt zich dus niet tot het werk, en veel voorbeelden komen uit de familie. Ze geeft wél een heel duidelijk beeld van wat mensen écht meemaken.

Wat het vaakst werd bekritiseerd, waren gedragingen die bij aandachtstekort horen: organisatie, deadlines halen, vergetelheid, een mail niet beantwoorden of een taak niet afmaken. Impulsiviteit werd vooral in sociale situaties verweten. Sommigen vatten het in één zin samen: ze kregen het gevoel dat ze nooit genoeg waren, «in alles wat ze deden».

Kritiek kwam niet alleen als een directe zin. Ze kwam ook via vergelijkingen met collega’s, grapjes, verwachtingen die nooit duidelijk waren uitgesproken, of het gevoel buitengesloten te worden. En de gevolgen, zoals de deelnemers ze beschreven, reikten ver: een beschadigd zelfbeeld, het idee niet te voldoen.

De emotionele reacties konden heel sterk zijn. Iemand met een diagnose vertelde dat een suggestie of een kritiek haar of hem dagenlang verpletterd achterliet. Iemand anders, in een nieuwe job, had geen openlijke opmerking gekregen, maar raakte het gevoel niet kwijt dat men heel kritisch was, «zelfs zonder bewijs». Dat lijkt op wat anderen afwijzingsgevoeligheid noemen: het brein vult de lege plekken in, en het slechtste scenario zet zich vast.

Om ermee om te gaan, vermeden sommigen risicovolle situaties, verborgen ze hun ADHD, of probeerden ze zichzelf juist te aanvaarden zoals ze zijn. Eén punt kwam vaak terug: als de omgeving écht begreep waar het over ging, werd de kritiek anders beleefd.

Daaraan gekoppeld heeft een meta-analyse uit 2020, die we al in onze artikels over emoties hebben genoemd, 13 studies en meer dan 2.500 volwassenen samengebracht: mensen met ADHD hebben duidelijk meer moeite om hun emoties te reguleren dan anderen, in het bijzonder emotionele wisselvalligheid en negatieve reacties. Een opmerking op het werk landt dus niet op een neutraal terrein. Ze komt terecht waar de rem al zachter is.

Wil je zien wanneer kritiek je raakt? Noteer de emotie met één tik in Tdhappi, erna, wanneer je kunt.

Probeer Tdhappi

Waarom het werk zich daar zo goed toe leent

Werk zit vol deadlines, mails, vergaderingen, vergelijkingen. Dat zijn precies de terreinen die de studie uit Sheffield steeds weer ziet terugkomen: organisatie, tijd, vergetelheid, onbeantwoorde berichten. Tel daar de vermoeidheid bij van een dag waarop je je hard moet concentreren, en een gewone zin kan een onredelijke omvang aannemen.

Er is ook de anticipatie, al beschreven in het artikel over afwijzingsgevoeligheid: een mail tien keer herlezen voor je hem verstuurt, zwijgen in een vergadering om een oordeel te vermijden, een collega ontwijken. Soms is de angst voor kritiek vermoeiender dan de kritiek zelf.

En dan is er de geschiedenis. Veel volwassenen met ADHD hebben jarenlang gehoord: «doe eens je best», «je bent chaotisch», «je stelt je aan». De opmerking van vandaag wekt die van gisteren. Dat is geen excuus. Het is context.

Vrouw voorover op een tafel, met een open laptop voor zich, uitgeput na een inspanning

Wat concreet kan helpen

Niets hiervan vervangt begeleiding, of een aanpassing die je met een professional kunt bespreken of, als je je veilig voelt, met je werkgever. Dit is wat veel mensen nuttig vinden, in de uren erna.

Scheid het feit van het verhaal. Het feit: «ze zei dat het dossier te laat was.» Het verhaal: «ik ben nergens goed voor, ze gaan me ontslaan.» Schrijf de twee op twee regels. De tweede is een hypothese, geen informatie.

Vraag, als het kan, om kritiek op de methode, niet op de persoon. «Wat zou er, concreet, de volgende keer anders moeten?» Een eenvoudige vraag, als het moment zich ertoe leent, voorkomt dat je alleen blijft met een vaag oordeel.

Stel je antwoord uit. Als je een lange mail wilt schrijven, je wilt verantwoorden, of juist alles wilt vermijden, wacht dan minstens tot de volgende ochtend. Dat is geen lafheid. Het is de rem de tijd geven om te bijten.

Houd een spoor bij. Noteer wat er is gezegd, wat je jezelf hebt wijsgemaakt, en wat er daarna is gebeurd. Na een paar weken zie je vaak dat het rampscenario niet is uitgekomen. Je geheugen laat je dat niet vanzelf zien. Als de woede heel snel opkomt, kan het artikel over plotselinge woede je ook helpen in de eerste minuten.

Zeg het tegen iemand die je vertrouwt, in één zin. «Als ik op het werk een opmerking krijg, verbeeld ik me het ergste. Als ik er morgen op terugkom, is het niet om er een punt van te maken.» Dat neemt veel gewicht weg.

Wat dit niet vervangt

Als opmerkingen op het werk je uit je slaap houden, als je je terugtrekt, als je je mails niet meer durft te openen, of als het al lang zo gaat, is dat een goed teken dat een professional je kan helpen. Dit artikel is geen diagnose, en de studie uit Sheffield zegt niet dat iedere persoon met ADHD kritiek op dezelfde manier beleeft. De auteurs hebben bovendien mensen weggelaten die ook een andere stoornis aangaven: het beeld is dus niet dat van iedereen.

Als het nu echt niet gaat: in België kun je dag en nacht gratis en anoniem terecht bij de Zelfmoordlijn op 1813 (zelfmoord1813.be) of bij Tele-Onthaal op 106, of het 112 bellen bij onmiddellijk gevaar. Je hoeft niet «slecht genoeg» te zijn om te bellen.

Een kleine tool voor die momenten

Tdhappi laat je een emotie in een paar seconden noteren, op het moment dat ze er is, en toont je met de tijd wat terugkomt. Geen reeks die je niet mag onderbreken, geen schuldgevoel als je drie dagen vergeet.

Probeer Tdhappi

Het bijhouden van emoties is gratis, zonder account. Het opsplitsen van taken met AI is 3 keer per dag gratis; Premium (3,99 € per maand of 29,99 € per jaar, zonder engagement, 7 dagen gratis proberen zonder kaart) ontgrendelt onbeperkt opsplitsen en de analyse van je patronen.

Bronnen

Foto’s: Shixart1985, via Wikimedia Commons (CC BY 2.0), bijgesneden; Shixart1985, via Wikimedia Commons (CC BY 2.0), bijgesneden